Napięcie mięśniowe u niemowląt

„Dziecko ma wzmożone napięcie" to jedno z najczęściej padających zdań w gabinetach pediatrycznych — i jedno z najbardziej stresujących dla rodziców. Warto wiedzieć, że napięcie mięśniowe u niemowląt to spektrum: od obniżonego (hipotonia), przez prawidłowe, po wzmożone (hipertonia), a pojedyncze zachowania, jak prężenie czy chwilowe stawanie na palcach, nie przesądzają jeszcze o żadnej diagnozie.

Czym jest napięcie mięśniowe

Napięcie mięśniowe to gotowość mięśni do pracy — stan, w jakim znajdują się w spoczynku i podczas ruchu. U niemowlęcia prawidłowe napięcie pozwala stopniowo unosić głowę, opierać się na przedramionach, sięgać po zabawki i przechodzić przez kolejne etapy rozwoju ruchowego. Zarówno zbyt wysokie, jak i zbyt niskie napięcie może ten proces utrudniać.

Wzmożone napięcie — na co zwrócić uwagę

Niepokojące sygnały to m.in.: częste, silne prężenie się i odginanie głowy do tyłu (zwłaszcza poza momentami złości), stale zaciśnięte piąstki z kciukiem schowanym w dłoni po 3.–4. miesiącu, sztywność podczas przewijania i ubierania, wyginanie ciała w łuk podczas leżenia czy noszenia. Ważny jest kontekst: pojedynczy objaw w chwilach emocji to co innego niż utrwalony wzorzec widoczny przez cały dzień.

Obniżone napięcie — czyli dziecko „wiotkie"

Hipotonia objawia się inaczej: dziecko sprawia wrażenie „przelewającego się przez ręce", późno unosi głowę, w leżeniu na brzuchu szybko się męczy i protestuje, w siadzie pleckami układa się w literę C. Obniżone napięcie bywa mniej spektakularne niż prężenie, ale tak samo zasługuje na ocenę specjalisty, bo utrudnia dziecku zdobywanie kolejnych umiejętności.

Co zrobi fizjoterapeuta

Podczas konsultacji fizjoterapeuta dziecięcy oceni rozkład napięcia w całym ciele, jakość ruchów spontanicznych, odruchy i to, jak dziecko radzi sobie w poszczególnych pozycjach. Jeśli terapia okaże się potrzebna, jej podstawą będzie odpowiednio dobrana aktywność i nauka codziennego handlingu — a nie forsowne ćwiczenia. Regularna, dobrze poprowadzona terapia daje bardzo dobre efekty, bo korzysta z naturalnej plastyczności układu nerwowego niemowlęcia.

Wszystkie artykuły o napięciu mięśniowym znajdziesz poniżej.